Als de kou het land weer in trekt, is er weinig lekkerder dan een dampende kom oud Hollandse erwtensoep. Een heerlijk stevige soep met spliterwten, lekker veel groenten, varkensvlees en natuurlijk rookworst. Het maken kost wat tijd, maar het meeste werk doet de pan. Af en toe roeren en een beetje geduld hebben dus!
Erwtensoep doet me altijd denken aan koek & zopie en schaatsen op natuurijs. Of dat laatste gaat lukken, moet je natuurlijk maar afwachten. Gelukkig heb je voor een goede pan erwtensoep geen bevroren sloot nodig.
Dit erwtensoep recept maakt een flinke hoeveelheid. Ideaal om een deel in te vriezen, of om de soep een dag van tevoren te maken. De volgende dag is hij vaak nóg lekkerder.
Wat vind je terug in deze post?

Tip van Simone
Serveer de krokant gebakken stukjes speklap apart en strooi ze pas aan tafel over de erwtensoep. Zo blijven ze lekker knapperig en krijg je een fijn contrast met de zachte, dikke soep. Wel even opletten dat je ze niet allemaal alvast uit de pan snoept 😉. Hou je van lekker stevige soeprecepten, probeer dan zeker ook eens de pindasoep.

Ingrediënten voor oud Hollandse erwtensoep
De exacte hoeveelheden vind je in de receptkaart hieronder. Dit zijn de belangrijkste ingrediënten en waar je op kunt letten:
- Spliterwten: gebruik gedroogde groene spliterwten voor de bekende kleur en structuur. Tijdens het koken vallen ze uit elkaar en maken ze de soep dik. Weken is niet nodig; goed afspoelen wel.
- Karbonades: schouderkarbonades passen goed bij deze bereiding. Ze kunnen rustig gaar worden in de soep. Na het koken verwijder je de botten en snijd je het vlees klein.
- Speklappen: geven de soep een volle smaak. In dit recept snijd je ze na het koken in stukjes en bak je ze nog even apart aan.
- Knolselderij: zorgt voor die herkenbare, hartige erwtensoepsmaak. Snijd de schil ruim weg en verdeel het vruchtvlees in kleine blokjes.
- Prei en wortel: geven smaak en extra vulling. Was de prei goed tussen de lagen, want daar zit vaak nog zand.
- Aardappel: kookt zacht en helpt de soep wat extra te binden. Een kruimige aardappel is hiervoor handig.
- Bouillon: gebruik liever een niet te zoute bouillon. De rookworst geeft ook zout af, dus proef pas aan het einde of er extra zout nodig is.
- Rookworst: controleer de verpakking voor de bereiding. Een voorgegaarde rookworst hoeft alleen te worden opgewarmd; een rauwe rookworst moet eerst volgens de aanwijzingen worden bereid.

Hoe maak je erwtensoep?
Begin met een ruime soeppan
Gebruik een grote pan, liefst met een dikke bodem en een inhoud van ongeveer 5 tot 6 liter. Naast het vocht moeten ook het vlees en alle groenten erin passen, én je wilt nog kunnen roeren.
Smelt een klontje boter en bak de karbonades en speklappen rondom bruin. Het vlees hoeft nu nog niet gaar te zijn: dat gebeurt tijdens het koken. Bak eventueel in twee porties, zodat het vlees de ruimte heeft om te kleuren.
Voeg de bouillon toe en schraap de aanbaksels voorzichtig los van de bodem. Daar zit smaak in! Breng aan de kook en schep eventueel schuim van het oppervlak.
Voeg spliterwten en groenten toe
Controleer de spliterwten op eventuele steentjes en spoel ze in een fijne zeef onder koud water. Voeg ze samen met het water, de laurierblaadjes en peperkorrels toe aan de pan.
Voor 500 gram spliterwten is ongeveer 2 liter vocht een goed uitgangspunt. In dit recept begin je met 1 liter bouillon en 1 liter water. Houd extra water of bouillon achter de hand om de dikte tijdens het koken aan te passen.
Maak de groenten schoon en snijd de knolselderij, wortel en aardappel in kleine, ongeveer gelijke blokjes. Snijd de prei in ringen. Voeg alles toe en breng de soep weer tegen de kook aan.
Laat de soep rustig pruttelen
Zet het vuur laag en leg het deksel schuin op de pan. De soep moet zachtjes pruttelen; hard koken is niet nodig.
Laat ongeveer 1½ tot 2 uur koken, tot de spliterwten uit elkaar vallen, de groenten zacht zijn en het vlees mals is. De precieze tijd kan verschillen. Kijk dus vooral naar het resultaat en niet alleen naar de klok.
Roer regelmatig over de bodem, zeker zodra de soep dikker wordt. Een dikke erwtensoep kan gemakkelijk aanzetten. Voeg een scheut heet water of bouillon toe als de soep te dik wordt terwijl de erwten nog niet gaar zijn.
Maak de soep af
Haal het vlees uit de pan en laat het even afkoelen tot je het kunt vastpakken. Verwijder de botten van de karbonades zorgvuldig en snijd het vlees klein. Doe het terug in de soep.
Snijd ook de speklappen in stukjes. Dep ze droog voordat je ze in een koekenpan bakt; nat vlees spettert en kleurt minder goed. Bak de stukjes op middelhoog tot hoog vuur tot ze mooi bruin zijn en voeg ze toe aan de soep. Ze geven zo extra smaak, maar blijven in de soep niet krokant.
Verwijder de laurierblaadjes en, voor zover je ze terugvindt, de peperkorrels. Je kunt de peperkorrels ook vooraf in een kruidenbuiltje doen.
Voeg de plakjes voorgegaarde rookworst aan het einde toe en laat ze rustig warm worden, volgens de aanwijzingen op de verpakking. Proef daarna pas en voeg naar smaak peper en zout toe.

Handige tips voor stevige erwtensoep
- Roer ook langs de bodem en in de hoeken. Alleen even bovenin roeren voorkomt niet dat de soep onderin aanbrandt.
- Laat de soep niet te ver inkoken. Hij wordt tijdens het afkoelen nog een stuk dikker. Dat de lepel er meteen rechtop in kan staan, hoeft echt niet.
- Gebruik de gaarheid als uitgangspunt. De spliterwten moeten gemakkelijk uiteenvallen en mogen geen harde kern meer hebben.
- Voeg extra vocht in kleine hoeveelheden toe. Zo houd je controle over de dikte zonder de soep onnodig te verdunnen.
- Maak de soep gerust een dag van tevoren. Koel hem daarna snel terug en bewaar hem in de koelkast.
- Bereid de rookworst apart als je de soep wilt verdelen. Handig wanneer je een deel invriest of niet iedereen rookworst wil. Voeg de plakjes dan pas aan de kommen toe.

Wat serveer je bij erwtensoep?
Roggebrood met katenspek is een klassieke combinatie bij oud Hollandse erwtensoep. Het stevige roggebrood en het zoute spek passen heerlijk bij de dikke soep.
Ben je geen liefhebber van roggebrood? Een knapperig stuk stokbrood kan natuurlijk ook. Met de spliterwten, groenten, aardappel en het vlees is de soep zelf al een stevige maaltijd.
Erwtensoep bewaren en invriezen
Snel afkoelen
Laat een grote pan erwtensoep niet de hele avond op het fornuis staan. Dikke soep koelt langzaam af, zeker in zo’n volle pan.
Verdeel de soep daarom over kleinere, ondiepe bakjes. Je kunt de pan ook in een bak koud water zetten en regelmatig roeren om het afkoelen te versnellen. Zet de soep binnen 2 uur na bereiding in de koelkast.
Bewaren in de koelkast of vriezer
Bewaar de afgekoelde soep goed afgesloten maximaal 2 dagen in de koelkast. Wil je hem langer bewaren? Vries hem dan in porties in. In de vriezer kun je erwtensoep ongeveer 3 maanden bewaren. Laat wat ruimte bovenin het bakje, omdat de soep tijdens het invriezen uitzet.
Erwtensoep opwarmen
Laat ingevroren soep bij voorkeur in de koelkast ontdooien. Verwarm de soep op laag tot middelhoog vuur en roer regelmatig over de bodem. Voeg een scheutje water toe als hij erg dik is geworden.
Verwarm de soep door en door tot hij stomend heet is. Warm alleen de hoeveelheid op die je gaat eten.

FAQ Oud Hollandse erwtensoep maken
Nee, spliterwten hoef je voor dit recept niet te weken. Spoel ze wel goed af en controleer ze op eventuele steentjes voordat ze in de pan gaan.
De kooktijd kan verschillen, onder andere door de ouderdom van de spliterwten. Controleer eerst of de soep echt zachtjes pruttelt en of er voldoende vocht in de pan zit. Voeg zo nodig heet water toe en laat langer koken. Alleen in een warme pan staan is niet voldoende om de erwten goed gaar te krijgen.
Nee, dat is niet nodig. De spliterwten vallen tijdens het koken uit elkaar en zorgen vanzelf voor de bekende dikke structuur. Zo houd je ook de stukjes groente en vlees in de soep.
Zijn de spliterwten nog herkenbaar en stevig? Laat de soep dan eerst verder garen. Zijn ze al uit elkaar gevallen, laat de soep dan zonder deksel rustig wat inkoken. Roer regelmatig en houd er rekening mee dat de soep bij het afkoelen verder indikt.
Voeg beetje bij beetje heet water of bouillon toe tot je de gewenste dikte hebt. Proef daarna opnieuw: door het extra vocht kan de soep wat meer peper of zout nodig hebben.
Ja, de spliterwten zorgen zelf al voor binding. Zonder aardappel kan de soep iets minder dik worden. Laat hem zo nodig wat langer inkoken, maar wacht met beoordelen tot de erwten helemaal gaar zijn.
Ik gebruik de woorden eigenlijk gewoon door elkaar. Vaak wordt met snert de extra dikke erwtensoep bedoeld die een dag heeft gestaan. Er bestaan verschillende opvattingen over het verschil; de woorden worden ook als synoniemen gebruikt. Je hoeft deze versie dus niet vanwege het ontbreken van varkenspoten van de naam snert uit te sluiten.
Zet het vuur direct uit en schep de bovenste soep voorzichtig over in een schone pan. Schraap de aangebrande laag niet los en roer die niet door de soep. Proef de overgeschepte soep: als de brandsmaak er al helemaal doorheen zit, krijg je die helaas niet meer goed weg.
Receptkaart Erwtensoep recept

Oud Hollandse erwtensoep
Ingrediënten
- klontje boter
- 2 karbonades
- 2 speklappen
- 1-1,5 liter groentebouillon
- 500 gr spliterwten
- 2 laurierblad
- 4 peper korrels
- 1 liter water
- 3/4 knolselderij in blokjes
- 3 prei in ringen
- 4 wortels in blokjes
- 150 gr aardappels in blokjes
- 1 rookworst om te serveren
Benodigdheden
Instructies
- Doe een klontje boter in de pan waarin je de soep gaat trekken. Wanneer de boter gesmolten is, voeg je de karbonades en de speklapjes in de pan toe en bak je deze even tot ze bruin zijn.
- Doe nu een liter van de bouillon bij het vlees in de pan en breng het aan de kook. Hierna het schuim eraf scheppen (ja, ja, daar is die schuimspaan voor).
- Spliterwten afspoelen in een vergiet en hierna bij de afgeschuimde bouillon doen. Ze hoeven niet eerst te weken.
- Laurierblaadjes, peperkorrels en een liter water erbij doen. Breng het geheel weer aan de kook. Wordt de soep te dik dan kun je er nog wat extra bouillon aan toe voegen indien nodig.
- Alle groenten wassen, schoonmaken en in stukjes snijden (iets kleiner dan dobbelsteentjes is prima) Wanneer alles gesneden is, doe je alle groenten in de bouillon, vuur laag zetten en de soep anderhalf tot twee uur laten pruttelen.
- Haal de karbonade en speklapjes uit de soep en laat deze even afkoelen. Verwijder eerst alle bot uit het vlees en snijd dan het karbonadevlees klein en doe het weer in de soep.
- Snijd vervolgens ook de speklap in kleine stukjes en bak deze nog even aan in een koekenpan tot hij lekker krokant is. Dan de stukjes speklap ook weer in de soep doen.
- De laurierblaadjes uit de soep vissen en naar smaak zout en peper aan de soep toevoegen.
- Snijd de rookworst in stukjes en doe deze een kwartier voor je de soep serveert in de soep.
- Wanneer je van plan bent om een deel van de soep in te vriezen (je hebt per slot van rekening een grote pan met soep op het fornuis staan), verwarm je de rookworst een kwartiertje in heet water in een aparte pannetje en doe je hem gesneden in de borden of kommen pas bij de soep.
Voedingswaarde informatie per portie:
Disclaimer:
De genoemde waardes zijn gebaseerd op standaard tabellen en hier kunnen geen rechten aan worden ontleend. Merknamen in de ingrediëntenlijst kunnen het gevolg zijn van een betaalde samenwerking. Sommige linkjes op deze pagina kunnen affiliate links zijn. Lees meer: disclaimer.
Nog meer oud hollandse recepten

Opa’s appeltaart (appel-perentaart met wentelteefjesbodem)










Hoi Simone,
ik ben blij met dit recept! erg lekker!
Ah fijn! Leuk om te horen Paul!
Leuk recept, ik zou niet alles in de soep gooien maar gewoon erin doen. Dat staat wat vriendelijker.
Ik klik nu op de ingrediënten voor 3 liter soep.
Moet ik ipv de eerste keer 1 liter er nu 2 liter water bijvoegen?
Nee, je verhoogt het van 2 naar 3 liter, dus dat zou dan 1,5 liter water zijn (een halve liter extra) maar kijk ook een beetje wat logisch is. Je kunt er altijd makkelijker nog wat vocht bij doen dan eraf halen.
Hoi Simone,
Dankjewel voor dit recept. Wij hebben grote moeite ons zoontje groente te laten eten maar met deze soep is dat geen probleem. Hij (en wij ook!) vindt het heerlijk!!
Groetjes,
Roger
Fijn dat het zo goed in de smaak valt Roger!
helaas mis ik tijden zoals hoe lang je de split ertwen moet koken. Voor de rest een goede uitleg!
He Niek. Het staat wel in de omschrijving! 😊
Ik gebruik tegenwoordig de slowcooker om soep erwtensoep bonensoep linzensoep enzo te maken super handig hoor tip als je zo’n ding hebt
Misschien is dit bericht als mosterd na de maaltijd. Stuur het toch…
Heb ooit voor 60 mensen deze erwtensoep gemaakt. Gebruik voor 2 ltr. soep 2 schouderkarbonades en 100 gr. spekjes. Het smaakte perfect en was niet duur.
Ik bak het vlees niet, maar kook het zonder de spliterwten omdat ik niet zo dol ben op het uitpluizen van de karbonades met erwten smurrie… Wanneer de karbonades net gaar zijn, giet ik ze af en kook de spliterwten in de gezeefde bouillon met het vlees. Na anderhalf uur voeg ik de gesneden groenten toe en wanneer het bijna klaar is, de peper en bouillonblokjes. Heerlijk, simpel en weinig afwas.
Klinkt in ieder geval heerlijk Hettie! Dank voor de tips!
Ik ga binnenkort 15 liter soep maken als ik nu een ham wil gebruiken ipv karboade en spek. Hoeveel zou ik dan nodig hebben.Â
MVG,
Leon
Jeetje Leon, 15 liter soep! Dat is een enorme hoeveelheid! Als je kijkt naar het recept hier dan maakt dat ongeveer 2 liter soep. Als je hamschijven gaat gebruiken zou ik denk ik per liter een hamschijf doen? Of wellicht is dat teveel. Even kijken denk ik wat logisch is…
Allemaal gelukt. Alleen de vermenigvuldiging van de ingredienten op je site werkt niet goed. Maar de soep was super. Bedankt voor de hulp.Â
O fijn dat het is gelukt Leon! Ik heb even gekeken naar de vermenigvuldiging, maar dat gaat volgens mij wel goed?
Als 1-persoonshuishouden, maak ik toch een grote pan erwtensoep en vries een deel ervan in, in bakjes.
Bij opwarmen van deze diepvries soep werd de bodem van mijn pan blauw van kleur.
Op internet gezocht en daar de oplossing voor gevonden:
Doe voor je de soep in de pan doet eerst een klein laagje water in de pan en zet het vuur onder de pan aan, voeg dan pas de soep toe.
Geen las meer van een blauwe bodem daarna.
De meeste mensen voegen kruiden zoals Laurier los toe in de soep, om die later weer eruit te moeten vissen.
Schaf een thee-ei aan en doe de grove kruiden erin en laat dit aan het kettinkje in de soep (of ander gerecht) trekken.
Bij sterke kruiden is vaak een half uur trekken al genoeg.
Thee-ei eruit en even op een schoteltje uit laten lekker.
Het lekvocht op het schoteltje is sterk van smaak en kan aan de soep worden toegevoegd.
Op deze manier heb je snel en zonder te hoeven zoeken alle kruiden die je eruit wilde vissen in 1 keer eruit.
Omdat prei en uien en wortel de erwtensoep vaak wat zoetig maken, stop ik behalve Laurier ook Foelie en kruidnagel(s) in het thee-ei als tegenwicht daarvoor.
Dank voor de tips Henny! Altijd handig!
Wanneer moeten de aardappels erin? Ik lees erover heen of het staat er niet bij.
He Nancy, Het staat onder stap 5 ‘doe alle groente in de pan’. Dat is inclusief de aardappels..
Oke bedankt!
Aankomend weekend duik ik de keuken in voor dit recept…
Wat een heerlijk recept. Vandaag heb ik de erwtensoep gemaakt.
Helemaal geworden zoals gehoopt. Nu een dag in de koelkast dan hebben we morgen een heerlijke maaltijd.Â
Als je goed het recept volgt dan komt het allemaal goed.Â
Ah dat is fijn om te horen Shannon. En het is flink erwtensoep weer op het moment!
Hoi,
hoeveel liter soep krijg je met dit recept? Als in, hoe groot/ hoeveel liter moet de pan zijn die ik gebruik?
Er gaat in ieder geval twee liter water in maar met alle groentes en andere spullen heb je een grotere pan nodig. Je houdt uiteindelijk (er verdampt ook het een en ander) zo’n 2 liter over denk ik. Een flinke soeppan is dus handig.
Hi
De rookworst staat niet in je ingrediëntenlijst en ook niet in je berekening. Ik ga de soep volgende week maken!
Verhip… Heb ik nu toch stiekem vals gespeeld zonder het in de gaten te hebben! Ik heb het in ieder geval in de ingredientenlijst gezet nu!
Ik heb de soep nu inmiddels dik 2i opstaan, de geuren zijn al heerlijk! Ik vraag me alleen af of je de staafmixer ook heb gebruikt? Het is gewoon nog een losse soep.
Nee geen staafmixer. Maar het moet ook wel echt lang opstaan hoor!
Hoe lang moet de soep opstaan voordat je het gaat eten ?!?!?!
Staat niet vermeld bij t recept !
Nee maar wel in de omschrijving. Het duurt ongeveer 2-3 uur. Net zolang tot de spliterwten stukgekookt zijn.
Ik mis nog een tip. Zelf een keer gehad. Let op als de soep gaat binden en dik word. Dat het niet te droog word en aanbrandt. En ik snap nog steeds de super niet . Een blik soep voor 1 euro. Ik ben toch zeker 7 tot 8 euro kwijt voor een goede twee liter. Maar deze zal niet zo lekker zijn.
Ja die blikken van 1 euro heeft natuurlijk te maken met maken in hele grote hoeveelheden en er wordt van alles ingestopt…. Homemade is het lekkerste!