Gepost op
door 
0 Reacties
Als ik op vakantie ben, kun je er vrij zeker van zijn dat eten een belangrijk onderdeel van de reis is. Natuurlijk wil ik mooie dorpjes zien, door de natuur wandelen en leuke plekken ontdekken. Maar ik wil óók weten wat er bij de lokale bakker ligt, wat de Zweden zelf in hun supermarktkarretje gooien en welke specialiteiten je absoluut een keer moet proberen.
Tijdens ons verblijf in Småland konden we wat dat betreft ons hart ophalen. We verbleven in het dorpje Målilla in Het Zweedse Nest en maakten van daaruit uitstapjes naar onder andere Gränna, Västervik en Oskarshamn.
En uiteraard bezochten we de lokale supermarkt. Puur uit cultureel oogpunt natuurlijk. Die zakken Zweedse koekjes waren essentieel onderzoeksmateriaal.
Inhoudsopgave
Tip van Simone
Ga in Zweden vooral niet alleen uit eten, maar loop ook eens een bageri, konditori, gårdsbutik of gewone supermarkt binnen. Juist daar ontdekten wij de leukste en lekkerste dingen. Bovendien is Småland bij uitstek een regio om lokale specialiteiten te proberen. Denk aan ostkaka, kroppkakor, isterband en natuurlijk alles met aardappel en lingon.
Slapen in Målilla: Het Zweedse Nest
Onze uitvalsbasis voor deze reis was Het Zweedse Nest in Målilla, midden in Småland. Het is een Nederlands vakantiehuis op een fijne plek als je verschillende kanten van de regio wilt ontdekken.
Het huis staat aan de Södra Emågatan in Målilla en heeft een behoorlijk complete keuken. Handig als je, zoals wij, regelmatig met lokale boodschappen thuiskomt en daar zelf iets mee wilt maken. Er is onder andere een oven, airfryer, blender en vaatwasser. Buiten is bovendien een echte Zweedse grillplaats. Want grillen kunnen ze wel, die Zweden. Beetje jammer dat het weer ons niet helemaal goed gezind was, maar een mens kan niet alles hebben.
Vanuit Målilla kun je makkelijk verschillende uitstapjes maken. De ene dag richting de kust bij Västervik of Oskarshamn, de andere dag juist het binnenland in.
Wat moet je eten in Småland?
Småland heeft een aantal gerechten die echt bij de streek horen. Ostkaka is misschien wel de bekendste. Daarnaast kom je onder andere isterband, kroppkakor en lingonsylt tegen.
Ostkaka moet je trouwens niet verwarren met de cheesecake zoals wij die kennen. De Smålandse versie wordt traditioneel gemaakt met onder andere melk, stremsel, eieren, room en amandelen. De structuur is wat korreliger en hij wordt meestal lauwwarm gegeten met jam en slagroom.
En waar kun je die beter proberen dan vlak bij Målilla zelf?
De boerderijwinkel bij Målilla
Een van mijn favoriete eetstops zat praktisch om de hoek. Net buiten Målilla vind je Axelssons i Aby, een boerderijwinkel waar onder andere eigen aardappelen, aardbeien en eieren worden verkocht. Daarnaast liggen er producten van kleinere lokale producenten in de winkel.
Maar wij kwamen natuurlijk niet alleen kijken naar een zak aardappelen.
We aten er ostkaka en kladdkaka en probeerden de aardappelwafeltjes. Vooral die laatste vond ik een leuke ontdekking. Aardappel in een wafel klinkt misschien een beetje alsof iemand niet kon kiezen tussen lunch en fika, maar het werkt verrassend goed.
Op de kaart staan verschillende varianten van de potatisvåffla. Zo kun je hem onder andere krijgen met geitenkaas, walnoten en honing, maar ook zoet met aardbeien, jam en room of ijs en chocoladesaus.
Niet overslaan: probeer hier in ieder geval een ostkaka en een aardappelwafel. Dan heb je meteen twee heel verschillende kanten van Småland te pakken. En bonus; ik ga beide gerechten thuis maken dus als dat eenmaal online staat komt de link hier vanzelf.
Gränna: het dorp van de polkagris
Een uitstapje naar Gränna is sowieso leuk, maar als je van zoet houdt al helemaal. Gränna is beroemd om zijn polkagrisar: de rood-witte pepermuntstokken die je hier werkelijk overal tegenkomt.
Door het dorp zitten verschillende polkagriskokerijen en snoepwinkels waar je kunt zien en ruiken dat er snoep wordt gemaakt. Bijvoorbeeld Grenna Polkagriskokeri AB en Polkapojkarna i Gränna.
En nee, ze hebben allang niet meer alleen de klassieke rood-witte variant. Je vindt er allerlei smaken, kleuren en formaten. Een prima plek dus om wat eetbare souvenirs mee naar huis te nemen. Al is de kans dat ze daadwerkelijk Nederland halen natuurlijk afhankelijk van je zelfbeheersing.
Västervik: naar de bakker!
Västervik ligt aan de oostkust en is zo’n plaats waar je lekker rond kunt slenteren en ondertussen vooral moet uitkijken naar het woord bageri.
Wij gingen natuurlijk naar de lokale bakker en namen allerlei lekkers mee. Want een Zweedse bakkerij binnenlopen en vervolgens met lege handen weer vertrekken is volgens mij wettelijk verboden.
In het centrum zit bijvoorbeeld Bageri 96° aan Stora Torget. Een goede plek om eens te kijken wat er die dag in de vitrine ligt. Prachtige plek ook. Ik hou wel van dit soort inrichting.
Let tijdens je vakantie sowieso op bageri en konditori. Een bageri is een bakkerij en een konditori zit meer in de hoek van koffie, gebak en zoete broodjes. Perfect voor fika dus.
Fika: een Zweedse gewoonte die ik graag importeer
Over fika gesproken: dat is natuurlijk een van de beste Zweedse tradities. Het is meer dan even snel een kop koffie drinken. Je neemt er echt een moment voor en daar hoort bij voorkeur iets lekkers bij.
De kanelbulle, het bekende kaneelbroodje, is waarschijnlijk de bekendste keuze. Maar kijk vooral verder dan alleen de kaneelbroodjes. Zweedse bakkerijen hebben vaak een gevaarlijk aantrekkelijke hoeveelheid broodjes, koeken en gebak in de vitrine.
Mijn advies? Niet te lang twijfelen. Vakantiecalorieën zijn tenslotte bijzonder slecht in grensoverschrijdend verkeer.
Oskarshamn en de smaken van de oostkust
Ook Oskarshamn is vanuit Målilla een leuke bestemming voor een dagje richting de kust. Het contrast tussen het groene binnenland van Småland en de kustplaatsen vond ik sowieso erg leuk.
In het oostelijke deel van Småland kom je bovendien kroppkakor tegen. Dit zijn een soort stevige aardappeldumplings, traditioneel gevuld met gebakken varkensvlees en ui. De Smålandse variant wordt met relatief veel gekookte aardappel gemaakt en is daardoor meestal lichter van kleur dan de bekende variant van Öland. Ze worden traditioneel gegeten met boter, room en lingonberries.
Zie je kroppkakor op een menukaart of in een winkel liggen? Proberen! Helaas hebben wij niet alles kunnen proberen, want ja, iets met maar één maag hebben…
En dan natuurlijk: de Zweedse supermarkt
Ik vind buitenlandse supermarkten altijd fantastisch. Je ontdekt er vaak minstens zoveel over wat mensen eten als in een restaurant.
Dus gingen we in Zweden uiteraard uitgebreid koekjes kijken. Voor de wetenschap.
De koekjesschappen zijn sowieso de moeite waard, maar kijk ook eens bij de koeling, het brood en de potten jam. Lingonsylt – vossenbessenjam – hoort echt bij de Zweedse keuken en in Småland wordt het bij van alles gegeten.
Ook leuk om mee te nemen zijn verschillende Zweedse knäckebrödsoorten, chocolade en natuurlijk koekjes voor bij de koffie. Niet zoet maar ook heel leuk; allerlei lekkers in tubes! Smeerbare blauwe kaas bijvoorbeeld. Ik ging met een auto vol tubes weer richting huis. Het voordeel van boodschappen doen tijdens de vakantie is bovendien dat je in Het Zweedse Nest gewoon zelf ontbijt of lunch kunt maken met wat je hebt gevonden.
Wat wil je absoluut proeven in Småland?
Als je een culinaire rondreis door Småland maakt, zou ik deze in ieder geval op je lijstje zetten:
- Ostkaka – Smålandse specialiteit die je lauwwarm met jam en slagroom eet.
- Potatisvåffla – aardappelwafel; wij aten hem bij de boerderijwinkel in Målilla.
- Kladdkaka – de beroemde plakkerige Zweedse chocoladetaart. Heerlijk met slagroom en jam!
- Polkagris – het rood-witte snoep waar Gränna beroemd om is. Denk om je tanden!
- Kanelbullar – kaneelbroodjes voor tijdens de fika.
- Kroppkakor – aardappeldumplings die je vooral in Oost-Småland tegenkomt.
- Isterband – lichtzure worst uit Småland, traditioneel gegeten met aardappels en rode biet.
- Lingonsylt – vossenbessenjam die werkelijk overal bij lijkt te passen.
- Zweedse koekjes – daarvoor hoef je niet eens ver te zoeken. Gewoon de supermarkt in en een paar pakken uitkiezen. Of check even in de foto hieronder welke wij hebben getest!
Handige woorden voor lekker eten in Zweden
Een paar Zweedse woorden maken het zoeken naar lekkere adresjes een stuk makkelijker.
Bageri betekent bakkerij, konditori is een café/banketbakkerij en gårdsbutik is een boerderijwinkel. Zie je hembakat, dan gaat het om huisgebakken lekkers. En fika behoeft na een paar dagen Zweden waarschijnlijk geen uitleg meer: koffie, iets lekkers en vooral even rustig zitten.
FAQ eten in Småland
Ostkaka en isterband behoren tot de bekendste Smålandse specialiteiten. Ook kroppkakor worden in delen van Småland veel gegeten en lingonsylt kom je overal tegen.
Wij aten ostkaka bij Axelssons i Aby, de boerderijwinkel net buiten Målilla. Daar kun je ook de aardappelwafels proberen.
Polkagris! Gränna staat bekend om het rood-witte pepermuntsnoep en er zitten meerdere polkagriskokerijen in het dorp.
Fika is een Zweeds koffiemoment waarbij je de tijd neemt om samen koffie of thee te drinken, meestal met iets lekkers erbij. Een uitstekend excuus voor een kanelbulle, mocht je er nog eentje nodig hebben.
Wij vonden van wel. Vanuit Målilla konden we verschillende kanten op en maakten we onder andere uitstapjes naar Västervik, Oskarshamn en Gränna. Bovendien zit er vlak bij Målilla al een leuke boerderijwinkel waar je lokale producten kunt kopen en proeven.
Meer Zweden
Ga je naar Småland, maak dan vooral ruimte in je planning – en in je maag – voor lokale boerderijwinkels, bakkerijen en supermarkten. Juist die combinatie maakte het voor ons zo leuk.
De ene dag een polkagris in Gränna, de volgende dag met een tas vol lekkers de bakker in Västervik uit en tussendoor ostkaka en aardappelwafels vlak bij ons vakantiehuis in Målilla.
En dan ’s avonds in Het Zweedse Nest de buit van die dag uitstallen en constateren dat we alweer veel te veel hadden gekocht.
Precies zoals een vakantie hoort te zijn. Wil je nog meer Zweedse lekkernijen proberen? Check dan zeker onderstaande recepten!
