Belichtingscorrectie

Je belichtingscorrectieknop (of EV) is een enorm handig hulpmiddel dat echt veel verschil kan uitmaken. Het zit op nagenoeg alle camera’s, zowel op spiegelreflex als compact camera en bij negen van de tien camera’s is het ook nog eens op een logische plek geplaatst. Dit zouden de camerafabrikanten natuurlijk niet doen als het niet een heel nuttig knopje was.

Je kunt belichtingscorrectie gebruiken in alle camerastanden, met uitzondering van volautomatisch (volautomatisch wordt meestal aangeduid met een groen vierkantje of een groene camera op de instelknop). Wat het doet is afhankelijk van je voorkeuze-instelling. Heb je de camera op diafragmavoorkeuze (Av of D) staan dan zal het draaien aan de +/- knop betekenen dat de sluitertijd sneller of langzamer wordt. Staat je camera in sluitertijdvoorkeuze (Tv, T of S) dan betekent het dat je diafragma groter of kleiner wordt wanneer je aan de +/- knop draait.

Voor de foto’s hierboven: De linkerfoto is gemaakt zonder correcties. De foto rechts met correcties en reflectiemateriaal.

Wanneer gebruik je eigenlijk de belichtingscorrectie?

Stel, je hebt een foto zoals de aardbeientiramisu hierboven. Je kunt hier goed zien dat de foto links op verschillende punten te donker is. Het wit van de tafel is niet wit en de schaduwen zijn behoorlijk aanwezig. Of je het mooi vind of niet, is vaak een persoonlijke keuze maar in dit geval gaf het niet het zonnige zomerse gevoel dat ik in mijn hoofd had.

Bij de foto aan de rechterkant heb ik de belichtingscorrectie gebruikt op een stand van +1. Dit is nodig, omdat al het wit in de compositie ervoor zorgt dat je camera ‘in de war’ raakt en gaat onderbelichten. Je kunt het vergelijken met het effect van sneeuw tijdens een wintersportvakantie. Het wit van de sneeuw reflecteert zoveel licht dat je camera gaat onderbelichten. Met als gevolg dat je bij thuiskomst tot de ontdekking komt dat de mooie witte sneeuw wel heel erg grijs is geworden.

Hetzelfde gebeurt met een witte ondergrond, wit bord of een licht onderwerp zoals je kunt zien in de eerste foto. Hetzelfde – maar dan omgekeerd – gebeurt als je een donker onderwerp op een donkere ondergrond fotografeert. Je camera gaat dan juist overbelichten. Zoals wel meer dingen in de fotografie is dit een tegenstrijdige reactie en je zult zien dat je in het begin de correctie misschien de verkeerde kant op draait.

Ik kan me nog herinneren dat het bij mij lang duurde voor ‘het kwartje viel’! Merk je dus dat je foto te donker wordt (door bijvoorbeeld je histogram te bekijken; zie voorbeeldhistogram hierna) dan kun je – bij voorkeur in de diafragmavoorkeuzestand – je belichting makkelijk corrigeren met de belichtingscorrectie. Draai de stand een stukje naar de + en je zult zien dat je foto lichter wordt en je histogram naar rechts opschuift. Draai je naar de – kant, dan merk je dat je foto donkerder wordt en je histogram naar links opschuift.

Let op! De belichtingscorrectie werkt NIET in de handmatige (M) stand. Dit doordat je in dat geval alles zelf in de hand hebt.

Wat is een histogram?

Een histogram is een grafische voorstelling van alle tinten in je foto en een handig hulpmiddel als je wilt weten of je een over- of onderbelichte foto hebt. Het histogram vind je op je camera meestal onder de DISP-knop of onder de INFO-knop. Heb je een Nikon camera dan moet je de informatie vaak eerst aanzetten in je menu.

Daarnaast kun je de informatie ook terugvinden in de software op je computer. Dit screenshot komt uit Lightroom en hoort bij de aardbeientiramisu. Onthoud bij het histogram dat de lichte tinten aan de rechterkant worden weergegeven en de donkere tinten aan de linkerkant. Heb je een foto, zoals deze, die vrij licht is, dan moet het grootste gedeelte van de grafiek aan de rechterkant zitten. Heb je een heel donkere foto dan zal het histogram aan de linkerkant meer informatie bevatten. Zit de grafiek tegen de rand ‘aangeplakt’ dan betekent dat een overbelicht gedeelte in je foto als het tegen de rechterkant zit, of een onderbelicht gedeelte als het tegen de linkerkant geplakt zit.